Âm nhạc và nhạc cụ truyền thống

24/09/2018 606 0

Kèn đá

Tại thôn Phú Cần, xã An Thọ, huyện Tuy An, vào cuối năm 1995, nhân dân đã phát hiện hai hiện vật lạ bằng đá, sau này các nhà khoa học xác định là một loại nhạc khí cổ có niên đại cách ngày nay khoảng 2.500 năm và đặt tên gọi là Kèn đá. Kèn đá có lỗ thổi hơi vào và lỗ thoát hơi ra. Phía trong ruột lỗ có gờ hình xoắn ốc, khi thổi tạo nên âm thanh có cao độ khác nhau. 

Chất liệu chế tác Kèn đá là đá bazan sẵn có ở địa phương. Đàn đá và cặp Kèn đá đã tạo nên sự phong phú trong âm nhạc truyền thống ở vùng đất  Phú Yên.
Đàn đá và Kèn đá là những bảo vật Quốc gia, hiện được lưu giữ tại Bảo tàng tỉnh Phú Yên.
 

Đàn Đá


Tiến sĩ Marin cùng nguyên Phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình thử âm thanh đàn đá Tuy An  - Ảnh: T.QUỚI

Đàn đá là một nhạc cụ bằng đá, gồm có 8 thanh. Đây là bộ đàn đá có thang âm hoàn chỉnh nhất trong tất cả các bộ đàn đá được phát hiện ở Việt Nam từ trước đến nay.  Đàn đá được phát hiện năm 1992, tại Núi Một, thôn Trung Lương, xã An Nghiệp, huyện Tuy An, cách Thành phố Tuy Hòa 35 km về phía Bắc. Đàn đá có niên đại cách ngày nay khoảng 2500 năm.
Du khách đến Phú Yên sẽ được nghe giới thiệu về bộ Đàn đá Tuy An và xem các nghệ nhân biểu diễn Đàn đá. Qua âm thanh đàn đá, du khách sẽ cảm nhận cái hay, cái đẹp trong âm nhạc truyền thống của vùng Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
 

Nhạc cụ truyền thống các dân tộc thiểu số


Ảnh: Thiên Lý (báo Phú Yên)

Âm nhạc là nhu cầu không thể thiếu trong đời sống tinh thần của đồng bào các dân tộc thiểu số.

Nét độc đáo của nhạc cụ truyền thống các dân tộc thiểu số ở Phú Yên là bộ cồng ba, chiêng năm và trống đôi. Mỗi bộ độc lập với nhau về sử dụng song lại thống nhất với nhau về tiết tấu và điệu thức và nghệ thuật trình diễn trống đôi, cồng ba, chiêng năm được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.  Ngoài nét độc đáo nói trên, còn có nhiều loại nhạc cụ truyền thống thuộc bộ dây, bộ hơi, bộ gõ với nguyên dáng vẻ thô sơ, mộc mạc. Hầu hết các nhạc cụ được làm từ chất liệu của núi rừng: Đàn T’rưng, đàn goong, đàn Pi - tắc, đàn K’ní, kèn môi... Phổ biến nhất là cồng chiêng, lục lạc, não bạt ... Ngày hội buôn làng, đồng bào thường dùng các loại nhạc cụ để tạo nên những giai điệu và âm thanh rộn rã núi rừng.
 

Hò khoan

Hò khoan là hình thức diễn xướng âm nhạc phổ biến trong sinh hoạt văn hóa dân gian ở Phú Yên xưa, bao gồm các điệu hò than thân, hò giã gạo, hò chèo thuyền, hò đối đáp, hò giao duyên, hò kéo vải, hò đan lưới... 

Hò khoan được diễn xướng theo hình thức đối đáp. Bạn hò là một đôi  nam - nữ hoặc một tập thể nam - nữ. Ca từ của hò khoan là những câu ca dao, dân ca có vần điệu, có khi là ứng tác ngẫu hứng thể hiện sự nhanh nhạy của những người tham gia cuộc hò. 

Hò khoan có ý nghĩa trong đời sống văn hóa tinh thần và là một di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu ở Phú Yên.

Những bài viết liên quan

Lịch trình mẫu